Stowarzyszenie Byłych Wychowanków i Wychowanek Salezjańskich




Za datę założenia Ruchu Byłych Wychowanków Salezjańskich uważa się 24 czerwca 1870 r. kiedy grupa absolwentów szkół rzemieślniczych pierwszego oratorium na Valdocco w Turynie pod przewodnictwem Carlo Gastiniego i księdza Felice Reviglio spotkała się z księdzem Bosko, aby w dniu jego imienin podziękować mu za otrzymane wychowanie i wykształcenie. To pierwsze spotkanie, spontaniczne i okazjonalne, stało się zaczynem wielkiego ruchu byłych wychowanków. Od swoich początków ruch ujawnia swój salezjański charakter – ukierunkowanie na konkretne akcje na rzecz młodzieży i ubogich. W 1884 r. liczył 300 członków.

Początki i charakter ruchu

Pierwsze Związki Byłych Wychowanków powstawały we Włoszech, ale w niedługim czasie pojawiły się w innych krajach, w których działali salezjanie: we Francji, Hiszpanii, Argentynie, Stanach Zjednoczonych.

W 1908 roku z inicjatywy ówczesnego prefekta generalnego, księdza Filipa Rinaldiego zrodziła się idea organizacji łączącej byłych wychowanków dzieł salezjańskich na całym świecie. Wkrótce zwołano pierwszy kongres i opracowano statut Międzynarodowej Federacji Byłych Wychowanków Salezjańskich. Zastanawiano się jakie cele apostolskie powinny przyświecać ruchowi oraz jakie podjąć kierunki i sposoby działania. Pomnik księdza Bosko znajdujący się na placu przed bazyliką Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych na Valdocco powstał jako dowód wdzięczności księdzu Bosko ze strony byłych wychowanków obradujących na kongresie.

W 1954 r. na spotkaniu w Turynie Federacja Międzynarodowa przekształciła się w Światową Konfederację Byłych Wychowanków Salezjańskich. W 1956 na pierwszym kongresie Ameryki Łacińskiej w Buenos Aires w Argentynie opracowano statut Konfederacji, wyszczególniając kompetencje związków lokalnych, federacji inspektorialnych, federacji narodowych i, w wymiarze międzynarodowym, Konfederacji Światowej.

Pogłębiona refleksja Stowarzyszenia zakorzeniona w nowej teologii laikatu, zgodnej z myślą Soboru Watykańskiego II, jeszcze wyraźniej otworzyła je na apostolat zewnętrzny. Już w pierwszym statucie można przeczytać, że byli wychowankowie świadomi konieczności zachowania i rozwijania nauk zdobytych w szkole księdza Bosko, poczuwają się do obowiązku rozpowszechniać swoim działaniem indywidualnym i zespołowym ducha salezjańskiego na całym świecie. Z biegiem czasu dojrzewa ruch coraz lepiej rozumie swój charakter świecki i misyjny.

W 1973 roku następuje wyraźne rozróżnienie między ruchem byłych wychowanków, do którego należą wszyscy pozostający w sferze oddziaływania wychowawczego salezjanów i salezjanek, a Konfederacją Byłych Wychowanków, do której akces łączy się z wyborem aktywnej działalności statutowej. Zgodnie z jego pierwszym artykułem stowarzyszenie stara się, aby członkowie propagowali, poprzez świadectwo indywidualne i społeczne, wartości, które otrzymali przez wychowanie salezjańskie.

Sytuacja w Polsce

W Polsce sytuacja prawna byłych wychowanków pozostaje nieokreślona. W latach komunizmu założone przed wojną szkoły salezjańskie zostały zamknięte. Jedynie zespół szkół w Oświęcimiu nie zawiesił działalności i tylko stamtąd wychodziły kolejne roczniki byłych wychowanków. Następne szkoły powstały w latach dziewięćdziesiątych i dopiero od niedawna mogą cieszyć się pierwszymi absolwentami.

Niejasny pozostaje status byłych wychowanków, którzy formowali się w środowiskach salezjańskich – przede wszystkim parafiach i oratoriach. Z takiego niewielkiego parafialnego oratorium wyszła poznańska piątka błogosławionych męczenników. Niemniej trudno jest określić, kto może się uważać za wychowanka salezjańskiego. Najłatwiej do nich zaliczyć byłych ministrantów, a także uczestników grup prowadzonych przez salezjanów, salezjanki i ich współpracowników w oparciu o salezjańską duchowość młodzieżowa i o zasady systemu zapobiegawczego systemu wychowawczego księdza Bosko. Zorganizowanie i propagowanie na szczeblu ogólnopolskim ruchu Byłych Wychowanków i Wychowanek salezjańskich staje się coraz ważniejszym zadaniem wobec ciągle rosnącej liczby wychowanków i wychowanek salezjańskich.